Kisik i ozon

Što trebaš naučiti

Kisik (O₂) je najvažniji biogeni element koji je važan za disanje svih živih bića

Proces u kojem zelene biljke i alge od anorganskih tvari: ugljikova dioksida i vode uz pomoć Sunčeve energije stvaraju organsku tvar:šećer i plin:kisik
Kemijska jednadžba fotosinteze: 6CO₂(g) + 6H₂O(l) → C₆H₁₂O₆(s) + 6O₂(g)
CO₂ (ugljikov dioksid) → dolazi iz zraka
H₂O (voda) → biljka je uzima iz tla
svjetlost → energija Sunca potrebna za reakciju
C₆H₁₂O₆ (glukoza) → hrana za biljku
O₂ (kisik) → oslobađa se u atmosferu

Kisik nastaje procesom fotosinteze u listovima (kloroplastima) zelenih biljaka (proizvođači). Kloroplasti sadrže zeleni pigment klorofil koji je odgovaran za upijanje svijetlosti
Proizvođači, odnosno fotosintetski organizmi prevode Sunčevu energiju u kemijsku energiju koju pohranjuju u obliku šećera glukoze (ugljikohidrata)
Dio energije koriste za svoje potrebe, a preostali dio energije pohranjuju u obliku škroba koji služi kao hrana životinjama i ljudima (potrošači)
Iz šećera glukoze pohranjena kemijska energija oslobađa se procesom staničnog disanja u mitohondrijima stanica uz pomoć kisika, a kao produkti nastaju ugljikov dioksid i voda, te se oslobađa energija
Stanično disanje: šećer glukoza(aq) + kisik(g) = voda(l) + ugljikov dioksid(g)
Stanično disanje: C₆H₁₂O₆(aq) + 6O₂(g) = 6H₂O(l) + 6CO₂(g)