\n

Zbog svoj idealnog položaja na sjecištu trgovačkih putova, Kartaga je bila središte velikog trgovačkog carstva te vrlo bogat grad, a prema riječima grčkog povjesničara Polibija najbogatiji grad na svijetu.

\n

\n

Bitka kod Zame vodila se 202 god. pr. Kr., te je obilježila kraj Drugog punskog rata. Kartaga je tada izgubila posjede na Pirenejskom poluotoku te je morala Rimu predati i svoju ratnu mornaricu.

\n

Rimljani su stanovnike Kartage nazivali Punima, što je zapravo bio naziv za Feničane koji su Kartagu i osnovali kao svoju koloniju. Zato se ratovi nazivaju punski, a ne kartaški ili fenički ratovi.

\n

Šireći se prema jugu poluotoka, rimljani su se sukobili sa stanovnicima grčkih kolonija u Velikoj Grčkoj, a posebice se izdvajao grad Tarent. Stanovnici Tarenta su zatražili pomoć od kralja Pira koji je u nekoliko navrata pobjedio rimsku vojsku ali uz velike gubitke. Ovim izrazom se danas označava velika pobjeda sa prevelikom cijenom za pobjednika. To je pobjeda koja ne opravdava pretrpljene žrtve.

\n

Rimljani su stanovnike grada Kartage zvali Punima, zbog čega se ratovi protiv Kartage nazivaju i Punski ratovi.

Bila su tri punska rata. Ratovi su s prekidima trajali više od stoljeća, a Rim je iz njih izašao kao gospodar Sredozemlja.

146. g. pr. Kr. Rimljani su u Trećem punskom ratu uništili Kartagu i pobijedili. Iste godine zauzeli su Makedoniju i Grčku i stvorili i tamo svoje provincije, no ostavili su im određeni stupanj samostalnosti.

Kartažani su nakon Prvog punskog rata osvojili dijelove Pirinejskog poluotoka (današnja Španjolska i Portugal). Odatle je Hanibal s vojskom i ratnim slonovima krenuo u Italiju, prešao Alpe i sa sjevera iznenadio Rimljane.

Kartažani su poraženi 202. g. pr. Kr. kod Zame u Africi, u blizini Kartage. Nakon toga su Kartažani morali predati posjede na Pirinejskom poluotoku, gdje su Rimljani osnovali provinciju Hispaniju.

Prvo glasovno pismo osmislili su fenički trgovci u 2. tis. pr. Kr. i nazvano je alfabet prema prva dva slova (alfa i beta). Pismo je nastalo tako što su Feničani prilagodili slikovna pisma i pojednostavili ih. Od Feničana su glasovno pismo prihvatili i ostali narodi na Sredozemlju.

U trećem punskom ratu Kartaga je sravnjena sa zemljom, a stanovništvo prodano u roblje. Rimljani na tom području osnivaju provinciju Afriku.

Prema legendi, guske su spasile Rim od Gala probudivši Rimljane u noći.

Rimljani su osvajajući Apeninski poluotok došli i u sukob sa stanovnicima na jugu Italije i na Siciliji. Kartaga je imala interese na Siciliji, kao i Rim jer je Sicilija bila bogata žitom. Nakon što je Rim počeo osvajati Siciliju i uplitati se u sukobe, došlo je do sukoba s Kartažanima.

\n

Osvojena područja izvan Italije pretvarana su u provincije s namjesnikom na čelu koji je imao vojnu, upravnu i sudsku vlast. U provincijama su osnivane kolonije, gradske naseobine. Kolonije su naseljavali vaterani i siromašnije rimsko stanovništvo. Municipij je posebna vrsta gradova. Municipije, za razliku od kolonija, obično nisu osnivali Rimljani, nego su nastajali tako što se već postojeće nerimsko naselje stavilo pod rimsku vlast. Građani municipija nisu imali pravo glasa poput rimskih građana.

\n

Rimljani su vodili punske ratove protiv feničke kolonije Kartage. Rimljani su nakon više od stoljeća pobijedili i zagospodarili Sredozemljem.

\n

Osvojene su zemlje izvan Italije pretvarane u provincije s namjesnikom na čelu koji je imao vojnu, upravnu i sudsku vlast. U provincijama su osnivane kolonije, gradske naseobine. Kolonije su naseljavali vaterani i siromašnije rimsko stanovništvo. Municipij je posebna vrsta gradova. Municipije, za razliku od kolonija, obično nisu osnivali Rimljani, nego su nastajali tako što se već postojeće nerimsko naselje stavilo pod rimsku vlast. Građani municipija nisu imali pravo glasa poput rimskih građana.

\n

Gaj Julije Cezar vojskovođa je i političar koji je živio u 1. st. pr. Kr. Sa svojom vojskom osvojio je Galiju, današnji prostor Francuske. Odlučujuća bitka dogodila se 52. g. pr. Kr. kada je Cezar pobijedio galskog vojskovođu Vercingetoriksa.

Kartaški vojskovođa Hanibal u nekoliko se bitaka sukobio s Rimljanima i uspio ih čak i pobijediti. Kao najveći Hanibalov uspjeh ističe se prelazak preko Alpi i dolazak pred sami Rim.

Grčka kolonija Tarent je zatražila pomoć u borbi protiv Rimljana od epirskog kralja Pira. On je stigao u Italiju s velikom vojskom u kojoj su bili i bojni slonovi.

U sukobima s epirskim kraljem Pirom Rimljani su prvi puta vidjeli slonove kao bojne životinje. Kasnije su se s njima susreli i u sukobu s Hanibalom, kartaškim vojskovođom.

\n

Bitka kod Kane se dogodila 216. god. pr. Kr. te je tom bitkom zadan veliki udarac rimskoj vojsci. Rimljani su očekivali napad s juga, a Kartažani su napali sa sjevera, kopnenim putem te tako iznenadili Rimljane. U nekoliko bitaka Hanibal je porazio Rimljane, ali najveći udarac su zadobili u Bitci kod Kane.

\n

U 1. st. pr. Kr. završila su prva velika rimska osvajanja, koja su se nastavila i nakon tog vremena, ali ovo je bilo prvi puta da je rimska država ovladala cijelim Sredozemljem. Tako se Rimska Republika sredinom 1. st. pr. Kr. protezala od Atlantskog oceana do Male Azije. U kasnijem razdoblju zauzeta su i područja na istoku Europe te Egipat.

Kartaški vojskovođa koji je u 2. punskom ratu potpuno uništio rimsku vojsku i opustošio okolicu Rima se zvao Hanibal.

Otimajući im grad po grad, Rimljani su se na Apeninskom poluotoku sukobili s Etrurcima (Etruščanima). Posljednji etrurski gradovi predali su se Rimlajnima u III. st. pr. Krista.

Područja koja su Rimljani osvajali i tamo osnivali kolonije nastojali su obogatiti svojom kulturom, jezikom, vjerovanjima i običajima. Proces širenja svega rimskog na novoosvojena područja naziva se romanizacija.

\n

Bitka kod Zame vodila se 202 god. pr. Kr., te je obilježila kraj Drugog punskog rata. Kartaga je tada izgubila posjde na Pirenejskom poluotoku te je morala Rimu predati i svoju ratnu mornaricu.

\n

Punski ratovi završili su razaranjem Kartage 146. g. pr. Kr.

Početkom IV. st.pr. Krista Gali, narod sa sjevera Apeninskog poluotoka, je provalio te zauzeo i opljačkao Rim. Gali su se na kraju povukli nakon što im je isplaćena velika otkupnina u zlatu.

\n

Osvojene su zemlje izvan Italije pretvarane u provincije s namjesnikom na čelu koji je imao vojnu, upravnu i sudsku vlast. U provincijama su osnivane kolonije, gradske naseobine. Kolonije su naseljavali vaterani i siromašnije rimsko stanovništvo. Municipij je posebna vrsta gradova. Municipije, za razliku od kolonija, obično nisu osnivali Rimljani, nego su nastajali tako što se već postojeće nerimsko naselje stavilo pod rimsku vlast. Građani municipija nisu imali pravo glasa poput rimskih građana.

\n

\n

Rimljani su u Prvom punskom ratu osvojili otoke Siciliju, Sardiniju i Korziku. Kartažani su taj gubitak nadokadili proširivanjem svog teritorija na Pirenejskom poluotoku -> što je ujedno bio i razlog izbijanja Drugog punskog rata 218. god. pr. Kr.

\n

\n

Bitka kod Zame vodila se 202 god. pr. Kr., te je obilježila kraj Drugog punskog rata. Kartaga je tada izgubila posjde na Pirenejskom poluotoku te je morala Rimu predati i svoju ratnu mornaricu.

\n

Klinasto pismo je oblik slikovnog pisma. Razlikuje se od primjerice hijeroglifa zato što se klinasto pismo sastoji od klinastih, geometrijskih oblika, dok su hijeroglifi slike.

Treći, ujedno i posljednji punski rat završio je 146. g. pr. Kr. U bitci za Kartagu, Rimljani su pobijedili, potpuno su uništili Kartagu, čime je Kartaga nestala.

\n

Osvojene su zemlje izvan Italije pretvarane u provincije s namjesnikom na čelu koji je imao vojnu, upravnu i sudsku vlast. U provincijama su osnivane kolonije, gradske naseobine. Kolonije su naseljavali vaterani i siromašnije rimsko stanovništvo. Municipij je posebna vrsta gradova. Municipije, za razliku od kolonija, obično nisu osnivali Rimljani, nego su nastajali tako što se već postojeće nerimsko naselje stavilo pod rimsku vlast. Građani municipija nisu imali pravo glasa poput rimskih građana.

\n

\n

Kada je Rim zagospodario jugom Italije te na taj način ugrozio interese Kartage, rat između Kartažana (Rimljani su iz zvali Puni) i Rimljana je bio neizbježan iako su stoljećima prije toga odnosi među njima bili dobri. Punski ratovi su započeli 264. god. pr. Kr. a završili 146. god. pr. Kr. Vodila su se ukupno tri rata.

\n

Do kraja 2. st. pr. Kr. Rim je osvojio cijeli Apeninski poluotok u sukobima s Etruščanima, Galima, Grcima i drugima. Svi su priznali vlast Rima do kraja 2. st. pr. Kr., što je razdoblje Rimske Republike.

\n

Rimljani su u Prvom punskom ratu osvojili otoke Siciliju, Sardiniju i Korziku. Kartažani su taj gubitak nadokadili proširivanjem svog teritorija na Pirenejskom poluotoku -> što je ujedno bio i razlog izbijanja Drugog punskog rata 218. god. pr. Kr.

\n

Nakon što su sravnili Kartagu sa zemljom, a stanovništvo prodali u roblje, Rimljani na tom području osnivaju provinciju Afriku.

Na jugu Italije grčka su plemena stvarala kolonije od 8. st. pr. Kr. To je područje bilo poznato kao Velika Grčka ili Magna Graecia. Stanovnici Velike Grčke došli su u sukob s Rimljanima kada su se Rimljani počeli širiti po Apeninskom poluotoku.

Provincija Galija najvećim dijelom zauzima zapadnu Europu tj. Francusku. Međutim, protezala se i na područje današnje Švicarske, Njemačke i drugih zapadnoeuropskih zemalja.